Quy trình du học Đức không chỉ đơn giản là học tiếng, làm hồ sơ rồi xin visa. Tùy mục tiêu là du học nghề Ausbildung, học dự bị đại học, đại học hay cao học, mỗi lộ trình sẽ có yêu cầu khác nhau về học lực, ngoại ngữ, hồ sơ học tập, tài chính và thủ tục visa.

Nếu chuẩn bị đúng thứ tự, người học có thể chủ động hơn về thời gian, chi phí và hạn chế tình trạng hồ sơ bị thiếu hoặc phải làm lại nhiều lần. Dưới đây là quy trình du học Đức từ A-Z mà học sinh, sinh viên và phụ huynh có thể tham khảo trước khi bắt đầu.

1. Xác định mục tiêu du học Đức

Bước đầu tiên trong quy trình du học Đức là xác định bạn muốn sang Đức theo diện nào.

Hiện nay, người Việt Nam thường quan tâm đến các hướng chính:

• Du học nghề Đức – Ausbildung: phù hợp với người muốn học một nghề chuyên môn kết hợp đào tạo thực tế tại doanh nghiệp.
• Dự bị đại học – Studienkolleg: dành cho những trường hợp cần hoàn thiện điều kiện để vào đại học Đức.
• Đại học tại Đức: học chương trình cử nhân tại các trường đại học hoặc đại học khoa học ứng dụng.
• Cao học tại Đức: dành cho người đã tốt nghiệp đại học và đáp ứng điều kiện của chương trình đăng ký.

Việc xác định đúng lộ trình ngay từ đầu rất quan trọng vì mỗi chương trình có yêu cầu riêng về bằng cấp, ngoại ngữ, hồ sơ và khả năng tài chính.

Nếu chưa biết mình phù hợp với hướng nào, bạn có thể tham khảo thông tin tư vấn du học Đức từ Giáo dục Quốc tế Việt Âu để được đánh giá hồ sơ trước khi lựa chọn chương trình.

2. Kiểm tra điều kiện học tập và hồ sơ cá nhân

Sau khi xác định chương trình, bước tiếp theo là kiểm tra hồ sơ hiện tại.

Các thông tin thường cần đánh giá gồm:

• Bằng cấp cao nhất đã đạt được.
• Bảng điểm và kết quả học tập.
• Kết quả thi tốt nghiệp THPT nếu đi theo hướng đại học.
• Ngành học đã hoặc đang theo học.
• Trình độ tiếng Đức hoặc tiếng Anh.
• Độ tuổi và quá trình học tập, làm việc.
• Khả năng chuẩn bị tài chính.
• Mục tiêu học tập và nghề nghiệp tại Đức.

Với người muốn học đại học

Điều kiện tuyển sinh đại học Đức đối với học sinh Việt Nam phụ thuộc vào bằng cấp, kết quả thi THPT và quá trình học tập. Theo hướng dẫn hiện hành của DAAD Việt Nam, học sinh tốt nghiệp THPT từ năm 2025 có thể được xem xét vào Dự bị Đại học Đức nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể về kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Vì vậy, không nên hiểu rằng chỉ cần tốt nghiệp THPT là mặc nhiên được vào thẳng đại học Đức. Hồ sơ cần được đối chiếu với điều kiện tuyển sinh tương ứng.

Với người muốn học nghề Ausbildung

Lộ trình nghề thường yêu cầu người học có bằng cấp phù hợp, khả năng tiếng Đức và được một cơ sở đào tạo/doanh nghiệp tại Đức tiếp nhận.

Theo thông tin chính thức về visa đào tạo nghề, trình độ tiếng Đức B1 thường được yêu cầu nếu cơ sở đào tạo chưa kiểm tra trình độ tiếng của ứng viên hoặc ứng viên chưa hoàn thành khóa học tiếng Đức chuẩn bị trước đó. Một số ngành hoặc đơn vị đào tạo có thể yêu cầu mức cao hơn.

3. Lập kế hoạch học tiếng Đức

Tiếng Đức là một trong những phần quan trọng nhất của quy trình du học Đức.

Thay vì chờ đến khi có hồ sơ mới học tiếng, người chuẩn bị du học nên xây dựng lộ trình ngoại ngữ ngay từ đầu.

Một lộ trình phổ biến có thể là:

A1 → A2 → B1 → B2 → C1

Tuy nhiên, không phải chương trình nào cũng yêu cầu cùng một trình độ.

Ví dụ:

• Du học nghề thường cần chuẩn bị tiếng Đức ở mức B1, tùy chương trình có thể cao hơn.
• Chương trình đại học bằng tiếng Đức có thể yêu cầu trình độ cao hơn và chứng chỉ được trường chấp nhận.
• Chương trình đào tạo bằng tiếng Anh sẽ có yêu cầu ngoại ngữ theo quy định của từng trường.
• Dự bị đại học cũng có yêu cầu tiếng Đức riêng tùy chương trình.

Do đó, không nên chỉ đặt mục tiêu “học B1 là đủ cho mọi trường hợp”. Trình độ cần đạt phải được xác định dựa trên chương trình, trường và mục tiêu visa.

4. Chuẩn bị hồ sơ học tập và thủ tục APS

Đây là bước đặc biệt quan trọng đối với người Việt Nam muốn học đại học tại Đức.

APS – Akademische Prüfstelle là Bộ phận Kiểm tra Học vấn thuộc Đại sứ quán Đức tại Hà Nội. APS có nhiệm vụ thẩm tra hồ sơ học tập và xác định người nộp hồ sơ có đáp ứng những điều kiện cơ bản để học đại học tại Đức hay không.

Tùy từng đối tượng, hồ sơ APS có thể liên quan đến:

• Bằng tốt nghiệp THPT.
• Giấy chứng nhận kết quả thi tốt nghiệp THPT.
• Bảng điểm đại học nếu đã học đại học.
• Các giấy tờ học tập liên quan.
• Bản sao chứng thực.
• Bản dịch công chứng.
• Lệ phí APS theo quy định.

Đối với thủ tục APS thông thường dành cho sinh viên chưa tốt nghiệp đại học Việt Nam, hướng dẫn của Đại sứ quán Đức hiện nêu lệ phí là 150 USD và hồ sơ có thể liên quan đến kết quả TestAS tùy trường hợp.

APS không phải là thủ tục có thể áp dụng giống nhau cho mọi loại hình du học. Vì vậy, trước khi chuẩn bị hồ sơ, cần xác định rõ mình thuộc nhóm đại học, sau đại học hay một chương trình khác.

5. Tìm trường và chương trình phù hợp

Sau khi xác định điều kiện học tập và ngoại ngữ, người học bắt đầu tìm trường hoặc chương trình phù hợp.

Một số tiêu chí nên xem xét:

• Ngành học.
• Ngôn ngữ giảng dạy.
• Điều kiện đầu vào.
• Học phí.
• Địa điểm.
• Điều kiện ngoại ngữ.
• Kỳ nhập học.
• Điều kiện hồ sơ.
• Cơ hội phát triển sau khi tốt nghiệp.

Đối với đại học, có thể sử dụng các hệ thống và nguồn thông tin chính thống để kiểm tra điều kiện tuyển sinh, chương trình và khả năng công nhận bằng cấp.

Đối với du học nghề, cần đặc biệt chú ý đến hợp đồng đào tạo nghề, doanh nghiệp tiếp nhận, ngành nghề, địa điểm đào tạo và mức trợ cấp đào tạo.

Không nên chỉ lựa chọn dựa trên quảng cáo “đi Đức dễ”, “bao đậu visa” hoặc “việc làm chắc chắn”. Kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào hồ sơ cá nhân, chương trình học và quyết định của các cơ quan/trường có thẩm quyền.

6. Nộp hồ sơ xin nhập học hoặc hợp đồng đào tạo nghề

Sau khi chọn được chương trình, hồ sơ sẽ được chuẩn bị và gửi đến trường hoặc doanh nghiệp phù hợp.

Với hệ đại học, hồ sơ có thể bao gồm:

• Hồ sơ học tập.
• Chứng chỉ ngoại ngữ.
• APS.
• TestAS nếu thuộc trường hợp yêu cầu.
• CV.
• Thư động lực hoặc kế hoạch học tập nếu chương trình yêu cầu.
• Các giấy tờ bổ sung theo yêu cầu của trường.

Với Ausbildung, hồ sơ thường tập trung vào:

• CV.
• Bằng cấp.
• Bảng điểm.
• Chứng chỉ tiếng Đức.
• Thư động lực.
• Hồ sơ cá nhân.
• Các giấy tờ khác theo yêu cầu của doanh nghiệp/cơ sở đào tạo.

Sau khi được chấp nhận, người học sẽ có cơ sở để chuyển sang bước chuẩn bị visa.

7. Chuẩn bị tài chính và chứng minh khả năng sinh sống

Chứng minh tài chính là một phần quan trọng trong quy trình xin visa Đức.

Đối với du học đại học, theo thông tin cập nhật năm 2026 trên cổng thông tin Make it in Germany, người học có thể chứng minh khả năng tài chính bằng tài khoản phong tỏa tối thiểu 11.904 EUR/năm, học bổng hoặc một hình thức bảo đảm tài chính được chấp nhận.

Điều này tương đương mức 992 EUR/tháng được tính cho mục đích chứng minh tài chính.

Đối với du học nghề theo hình thức đào tạo tại doanh nghiệp, tiền trợ cấp đào tạo có thể được sử dụng để chứng minh khả năng trang trải cuộc sống. Nếu mức trợ cấp đạt tối thiểu 1.048 EUR gross hoặc 822 EUR net/tháng trong năm 2026, điều kiện sinh kế được xem là bảo đảm theo quy định được công bố. Nếu thấp hơn, phần thiếu có thể phải được bổ sung bằng hình thức chứng minh tài chính phù hợp.

Đối với đào tạo nghề tại trường, yêu cầu tài chính có thể khác và mức tối thiểu được công bố cho năm 2026 là 959 EUR net/tháng.

Những con số trên là yêu cầu chứng minh tài chính theo quy định hiện hành, không đồng nghĩa với tổng toàn bộ chi phí du học Đức.

8. Chuẩn bị và nộp hồ sơ xin visa Đức

Sau khi có giấy nhập học hoặc hợp đồng đào tạo nghề cùng các giấy tờ cần thiết, người học tiến hành chuẩn bị hồ sơ visa.

Một bộ hồ sơ có thể bao gồm:

• Hộ chiếu.
• Đơn xin visa.
• Giấy nhập học hoặc hợp đồng đào tạo nghề.
• Chứng minh trình độ ngoại ngữ.
• Hồ sơ học tập.
• APS nếu thuộc diện yêu cầu.
• Chứng minh tài chính.
• Bảo hiểm và các giấy tờ liên quan.
• Các giấy tờ bổ sung theo yêu cầu của cơ quan tiếp nhận.

Tại Việt Nam, một số loại hồ sơ visa dài hạn, trong đó có visa du học với APS/thư mời phù hợp và visa học nghề, được tiếp nhận thông qua VFS Global theo hướng dẫn của phía Đức.

Điều quan trọng là phải kiểm tra danh sách giấy tờ tại thời điểm nộp hồ sơ vì yêu cầu có thể thay đổi theo từng loại visa.

9. Chờ kết quả visa và chuẩn bị trước khi xuất cảnh

Sau khi hoàn tất việc nộp hồ sơ, người học cần theo dõi tình trạng xử lý visa và chuẩn bị song song cho việc sang Đức.

Một số việc nên hoàn thiện trước ngày bay:

• Chỗ ở.
• Vé máy bay.
• Bảo hiểm.
• Hồ sơ bản gốc.
• Giấy tờ nhập học hoặc hợp đồng đào tạo.
• Kế hoạch di chuyển từ sân bay đến nơi ở.
• Kiến thức về giao thông và sinh hoạt tại Đức.
• Kỹ năng giao tiếp tiếng Đức cơ bản.
• Kế hoạch tài chính những tháng đầu tiên.

Đây là giai đoạn nhiều bạn dễ chủ quan. Việc “đậu visa” chỉ là một cột mốc; khả năng thích nghi với môi trường học tập, công việc và cuộc sống tại Đức cũng quan trọng không kém.

10. Sang Đức, hoàn tất thủ tục nhập học và ổn định cuộc sống

Sau khi nhập cảnh, người học tiếp tục hoàn thiện các thủ tục cần thiết theo chương trình của mình.

Với sinh viên đại học, các công việc có thể gồm:

• Hoàn tất thủ tục nhập học.
• Đăng ký nơi ở.
• Đăng ký cư trú.
• Kích hoạt tài khoản ngân hàng nếu cần.
• Hoàn thiện bảo hiểm.
• Nhận thẻ sinh viên.
• Bắt đầu chương trình học.

Với học viên Ausbildung, người học bắt đầu chương trình đào tạo theo hợp đồng đã ký, kết hợp giữa đào tạo nghề và thực hành theo mô hình của chương trình.

Theo quy định hiện hành, sinh viên đại học tại Đức có thể làm thêm trong giới hạn được pháp luật cho phép. Tuy nhiên, việc làm thêm không nên được xem là nguồn tài chính duy nhất để bảo đảm toàn bộ chi phí học tập và sinh hoạt.

Quy trình du học Đức tóm tắt từ A-Z

Có thể hình dung toàn bộ quy trình du học Đức theo 10 bước:

Bước 1: Xác định mục tiêu du học
↓
Bước 2: Kiểm tra học lực, bằng cấp và hồ sơ
↓
Bước 3: Học tiếng Đức/tiếng Anh theo yêu cầu
↓
Bước 4: Chuẩn bị APS và hồ sơ học tập nếu thuộc diện yêu cầu
↓
Bước 5: Tìm trường hoặc chương trình Ausbildung
↓
Bước 6: Nộp hồ sơ và nhận thư nhập học/hợp đồng đào tạo
↓
Bước 7: Chuẩn bị chứng minh tài chính
↓
Bước 8: Chuẩn bị và nộp hồ sơ visa
↓
Bước 9: Nhận visa, chuẩn bị xuất cảnh
↓
Bước 10: Sang Đức, nhập học/nhập nghề và ổn định cuộc sống

Kết luận

Quy trình du học Đức sẽ dễ kiểm soát hơn nếu người học xác định đúng lộ trình ngay từ đầu thay vì chỉ tập trung vào việc “đi Đức bằng cách nào”.

Với mỗi hồ sơ, thứ tự chuẩn bị có thể khác nhau. Học sinh vừa tốt nghiệp THPT có thể cần tập trung vào điều kiện học thuật, APS, TestAS và Studienkolleg; trong khi người lựa chọn Ausbildung cần chú trọng tiếng Đức, hồ sơ nghề nghiệp, hợp đồng đào tạo và điều kiện tài chính.

Nếu đang tìm hiểu du học Đức nhưng chưa biết mình phù hợp với du học nghề, dự bị đại học, đại học hay cao học, bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin tại Giáo dục Quốc tế Việt Âu và tham khảo chuyên trang Du học Đức Việt Âu để có thêm thông tin trước khi xây dựng kế hoạch cá nhân.